 |
 |
|
1. Doğalgaz nedir?
Başta Metan (CH4) ve Etan (C2H6) olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan
oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır. Doğalgaz renksiz, kokusuz havadan
hafif bir gazdır. . Yer altından çıkarılan doğal gaz tüketicilere boru
hatları vasıtası ile ulaştırılabildiği gibi boru hattının ulaşmadığı
yerlerdeki müşterilere ise tüpler içerisinde Sıkıştırılmış Doğal Gaz (CNG)
olarak veya özel tankerler vasıtası ile Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG)
olarak ulaştırılabilmektedir.
2. Doğalgaz nasıl oluşur?
Doğalgaz, organik maddelerin yeryüzünün alt katmanlarında milyonlarca
yıl süren doğal dönüşümü sonucunda oluşur. Kaynağından çıkarıldığı
haliyle, herhangi bir işlemden geçirilmeksizin kullanılabilmektedir.
3 Doğalgaz neden kötü kokar?.
Tabii halde kokusuz olan doğalgaza, kullanıcının herhangi bir gaz
kaçağını kolaylıkla farkedebilmesi için koku verici bir madde eklenir.
İstanbul şebekesine verilen doğalgaza, çürük sarmısak kokusu veren THT
(Tetra Hidro Teofen) ve TBT(Tetra Butil Merkoptan) maddesi katılmaktadır.
4. Doğalgaz nasıl yanar?
Doğalgazın yanabilmesi için hava ile yüzde 5 - 15 arasında karışım
yapması gerekir. Karışım oranı bu aralığın altında ya da üstünde olursa
doğalgaz yanmaz. En iyi yanma karışımı yüzde 9 doğalgaz ve yüzde 91
havadır. Doğalgazın tutuşma sıcaklığı 650°C’dir. 'Tam yanma“ anında mavi
bir alevle yanar.
5. Doğalgaz zehirleyici bir gaz mıdır?
Gazların çoğu zehirlenmeye yol açabilir. Bu zehirlenmeler Karbonmonoksit
(CO)’e bağlıdır. CO kandaki oksijen ile yer değiştirerek kanın vücuda
oksijen taşımasını önler ve böylece vücudun zehirlenmesine sebep olur.
Doğalgaz karbonmonoksit içermediğinden zehirleyici değildir. Ancak
havadan daha hafif bir gaz olduğundan kapalı alanlarda sızma halinde
yukarılarda toplanır. Çok miktarda bulunduğu zaman ortamda oksijen
azalacağından boğulmaya sebep olabilir. Bu nedenle doğalgaz kullanılan
ortamların mutlaka havalandırılması gerekir.
TÜRKİYE’ DE KULLANILAN DOĞAL GAZIN
BİLEŞENLERİ
|
Bileşenler |
Kimyasal
Formül |
Oranı (%)
|
| Metan |
CH4 |
Min. 85 |
| Etan
|
C2H6 |
Maks. 7 |
| Propan |
C3H8
|
Maks. 3 |
| Bütan
|
C4H10 |
Maks. 2 |
| Azot
|
N2
|
2,6 |
| Karbondioksit |
CO2
|
Maks. 3 |
| Diğerleri
|
—
|
0,4
|
DOĞAL GAZ KAYNAKLARI
|
Bulunduğu Yer |
Yüzde (%) |
| Kuzey Amerika (ABD,KANADA) |
8,3 |
| Avrupa (Batı
Avrupa , Kuzey Avrupa, Kuzey Denizi) |
5,4 |
| Bağımsız
Devletler Topluluğu (Eski SSCB) |
43,3 |
| Pasifik, Orta
Güney Asya, Güneydoğu Asya |
7,1 |
| Orta Doğu (İran
ve Körfez Ülkeleri)
|
24,6 |
| Afrika (Cezayir,
Nijerya, Libya, Mısır)
|
5,7 |
| Orta ve Güney
Afrika |
5,5 |
|
